تارنمای ارتباطات و فرهنگ




     


خلاصه ی مقاله رسانه های نوین جهانی و سیاست گذاری ارتباطات

خلاصه مقاله : رسانه های نوین جهانی و سیاست گذاری ارتباطات ؛ نقش دولت درقرن بیست و یکم 

سه دلیل برای ضرورت سیاستگذاری ارتباطی :

1- تاثیرسیاسی : نظامهای ارتباطی در فرآیندهای سیاسی نقش مهمی برعهده دارند. دموکراسی ها برای ایجاد آگاهی اجتماعی  که برای فرآیندهای تصمیم گیری جمعی ضروری است و تضمین حقوق ارتباطی شهروندان به نظامهای ارتباطی متکی هستند. فناوریهای جهانی اطلاعات و ارتباطات و نیز جهانی سازی ، غالبا در بازنمایی هایشان  ، برای نهادها و فرآیندهای سیاسی در سطح جهان ، بحران ایجاد می کنند.

2- فناوریهای جهانی اطلاعات و ارتباطات درگیر موفقیت های اجتماعی و فرهنگی ملتها هستند. اطلاعات و ارتباطات بخشی از محیط نمادین ملی و مشترک و نیز محیط سایر تشکل های اجتماعی و جمعی است . در نتیجه بسیاری از ملتها نگران این موضوع هستند که فناوریهای جهانی اطلاعات و ارتباطات چگونه برزندگی اجتماعی و فرهنگی شان تاثیر می گذارند . ( تاثیر مخرب گفت و گوهای  مستهجن ، نژادپرستانه یا کفرآمیز در اینترنت )

3- با آنکه فناوریهای جهانی اطلاعات و ارتباطات میزبان فعالیت های فرامرزی  مجازی هستند ، شهروندان غیر مجازی که در مکان های واقعی مستقر هستند ، فعالیت های مجازی را تجربه می کنند.

"این مقاله توسط خانم حقانی خلاصه شده است و جز منابع امتحانی درس " غرب شناسی و سیاست های ارتباطی آن" می باشد ".


خلاصه مقاله : رسانه های نوین جهانی و سیاست گذاری ارتباطات ؛ نقش دولت درقرن بیست و یکم

 سه دلیل برای ضرورت سیاستگذاری ارتباطی :

1- تاثیرسیاسی : نظامهای ارتباطی در فرآیندهای سیاسی نقش مهمی برعهده دارند. دموکراسی ها برای ایجاد آگاهی اجتماعی  که برای فرآیندهای تصمیم گیری جمعی ضروری است و تضمین حقوق ارتباطی شهروندان به نظامهای ارتباطی متکی هستند. فناوریهای جهانی اطلاعات و ارتباطات و نیز جهانی سازی ، غالبا در بازنمایی هایشان  ، برای نهادها و فرآیندهای سیاسی در سطح جهان ، بحران ایجاد می کنند.

2- فناوریهای جهانی اطلاعات و ارتباطات درگیر موفقیت های اجتماعی و فرهنگی ملتها هستند. اطلاعات و ارتباطات بخشی از محیط نمادین ملی و مشترک و نیز محیط سایر تشکل های اجتماعی و جمعی است . در نتیجه بسیاری از ملتها نگران این موضوع هستند که فناوریهای جهانی اطلاعات و ارتباطات چگونه برزندگی اجتماعی و فرهنگی شان تاثیر می گذارند . ( تاثیر مخرب گفت و گوهای  مستهجن ، نژادپرستانه یا کفرآمیز در اینترنت )

3- با آنکه فناوریهای جهانی اطلاعات و ارتباطات میزبان فعالیت های فرامرزی  مجازی هستند ، شهروندان غیر مجازی که در مکان های واقعی مستقر هستند ، فعالیت های مجازی را تجربه می کنند.

 

سه حوزه پیدایش و گسترش سیاستگذاری  :

1-  مالکیت معنوی :                                                                                                                           مالکیت معنوی  به صاحب حق انحصاری اثر ، حق کنترل و نسخه برداری و سایر کاربردها از آثار خلاقانه را برای دوره زمانی محدود می دهد. با این مفهوم ، دارایی معنوی هم ارز مالکیت معنوی نیست .                                                                                        در قانون مالکیت معنوی ، اندیشه های خلاق  هنگامی برانگیخته می شوند که  صاحبان حق انحصاری اثر بتوانند  از نظر مالی از کارخود بهره ببرد.                                                                                                             دارندگان حق انحصاری می توانند از نرم افزار برای پیگیری وکنترل کاربردهای اثر خلاقانه ، ازجمله دفعات مشاهده  اثر یا چگونگی تغییر و دستکاری  در آن بهره بگیرند . چنین نرم افزاری ،  به طور موثر به دارندگان حق انحصاری امکان می دهد تا به ازای هرنوع استفاده از اطلاعاتشان توسط دیگران ، مزدی دریافت کنند.

کشورهایی که دارای نظام مالکیت قوی اند ، به کشورهایی که در اعمال قانون کپی رایت کوتاهی می کنند ، فشارهای سیاسی  و اقتصادی وارد کرده اند که این فشارها اغلب به شکل پیمان ها و قراردادهای بین المللی بوده اند .

2- حریم خصوصی :                                                                                                                                           حق افراد در بهره بردن از استقلال ، تنهایی و تعیین  اینکه آیا و چگونه اطلاعات مربوط  به  خود را بر ای دیگران آشکار کند.                                                                                                                                        - تعریف  وستین از حریم خصوصی : حریم خصوصی عبارتست از حق افراد ، گروه ها و موسسات برای تعیین این موضوع برای خود که چه وقت ، چگونه و تاچه حد اطلاعات مربوط به آنها به دیگران منتقل شود.                             نگرانی عمده بسیاری ازکشورها در زمینه حریم خصوصی ، مربوطست به توانایی افراد در دستیابی و کنترل استفاده سایرین از اطلاعات شخصی شان .

- موافقان و مخالفان مقررات گذاری دولتی برای حریم خصوصی :                                                                       موافقان : حریم خصوصی ارزشی اجتماعی است  و دولت ها باید از آن حمایت کنند . از نظر آنها اطلاعات شخصی نوعی دارایی است که به درستی تحت کنترل فردی است که آنرا تولید می کند  نه کسانی که آنرا جمع آوری می کنند .مخالفان : حقوق حریم خصوصی به ضررتجارت ، ازنظرفناوری غیرقابل اجرا و برخلاف آزادی بیان است.                   تنها راهی که دولتها برای ایجاد تعادل درنگرانیهای خود درباره آزادی بیان وجریان آزاد اطلاعات در مقابل بازنگری  در حریم خصوصی افراد دارند اینست که شرکت های خصوصی اجازه دهند که برای خود قانون گذاری کنند.

3- آزادی بیان :                                                                                                                                      ارزشی است که تعداد زیادی از کشورها از آن بعنوان حقی سیاسی یا اجتماعی ، حمایت می کنند.                                شبکه های رایانه ای فرصت های جدید و چشمگیری را برای تضمین آزادی بیان ایجاد کرده اند. شبکه های رایانه ای به گروههای  داخل جامعه مدنی امکان می دهد تا با ارسال نامه های الکترونیکی ، صفحات وب ، انتقال فایل ، ارسال پیامهای فوری وخبرنامه های آنلاین وگروهی، تبادل نظر وارتباط مستقیم با یکدیگر برقرار کنند. شبکه های رایانه ای قادرند امکان نوعی ارتباط را فراهم سازند که قادر به دور زدن دروازه بانان رسانه ها و مقاومت دربرابر کنترل های دولتی به آزادی بیان است .

- دلایل محدودیت آزادی بیان :                                                                                                                مقررات گذاری  دولت ها  در مورد محتوا ، ممکن است  به دلایل سیاسی  و ایدئو لوژیکی  یا در واکنش به فشارهای اجتماعی برای سرکوب ارتباطات غیر اخلاقی اعمال شوند .                                                                                                                این عوامل ریشه در ارزشهای فرهنگی ، اعتقادات سیاسی و شرایط تاریخی آن کشورها دارد.

- تقسیم بندی محدودیت های  قانونی و راهبردهای جلوگیری از مضامین :                                                                    1- آنهایی که سعی می کنند دروازه های ورود محتوا را کنترل کنند .                                                                               2- آنهایی که سعی می کنند خود کاربران را کنترل کنند.

اطلاعات ( بیان ) :                                                                                                                                                       یا  محصول است  ( با حق انحصاری صاحب اثر )              و           یا  کالای عمومی است ( در دسترس همه )  شبکه های رایانه ای باعث تشدید اختلاف  میان قلمداد  کردن بیان همچون یک محصول یا همچون یک کالای عمومی است .

 

علت بروز اختلاف در سیاستگذاریهای ارتباطی :

در زمینه مالکیت معنوی وحریم خصوصی اختلافات زیادی بروز کرده است و دلیل آن نیز تغییرات روز افزون اطلاعات است. اطلاعات تبدیل به دارایی ارزشمندی شده است و توانایی دولت ها ، سازمان ها و افراد درنظارت ، کنترل و ومبادله تجاری اطلاعات ، مستلزم قوانین و مقرراتی است که حقوق معنوی تمامی عاملان فرآیند تبادل اطلاعات را به روشنی توصیف کنند.

 

مشخصات شبکه های رایانه ای :

جمع آوری ، ذخیره ، پردازش  و بازیافت حجم بزرگی از اطلاعات – کپی سریع و ساده اطلاعات – امکان ایجاد ارتباط مستقیم  و تعاملی بین افراد و گروه های کوچک – دور زدن دروازه بانان دولتی و غیر دولتی رسانه  ها – ارسال اطلاعات از طریق مسیرهای نامتمرکز و پیش بینی ناپذیر – ایجاد امکان ارتباط بدون ذکر نام برای کاربران شبکه – ایجادامکان تعامل میان افرادی با اختیارات قانونی  و سیاسی مختلف .

 

تقابل الزامات ملی و جهانی برای سیاستگذاری ارتباطی و اطلاعاتی :

1- یکی ازتقابل ها ناشی از،  نهادهای بازار  است که  به طور روزافزون ادعا دارند که می توانند بطور خصوصی برای مبادلات در این شبکه ها ، قانون گذاری کنند.                                                                                                                       2- تقابل دیگر ، ناشی از توانایی اطلاعات و ارتباطات  درعبور از مرزهای ملی  است که باعث ایجا تردید در مورد محدوده های اختیارات دولتها ی ملی می شود.

 

سیاستگذاریهای ارتباطی آتی ، چه بازار مدار باشند و چه محصول نظام های مقررات گذاری  ملی  یا  بین المللی ، مستلزم مجموعه ای از اصول در سطح اجتماعی اند :                                                                                                           - قوانین یا طرحهایی که رفتارهای بعدی براساس آنها تنظیم می شود .                                                                                        - روشی روشن برای بیان اهداف سیاسی .

 

فواید تعریف اصول اساسی سیاستگذاری ارتباطی ملی و بین المللی  :

- اصول می توانند برارزش هایی تاکید کنند که کشورها در زمینه حریم خصوصی ، حاکمیت معنوی ، حقوق بیان و سایرحوزه های سیاسی  خواهان برتری دادن به آنها هستند.                                                                                                         - اصول می توانند به کشورها کمک کنند تا دسترسی به سیستمهای ارتباطی و محتوا را حفظ کنند .                                                         - تعریف اصول در ابتدای  تحول  فن آوری ، شکل دهی  به  سیستم های  ارتباطی را  پیش از تثبیت منافع خاص و دشوارتر شدن تغییرات ، میسر می کند.                                                                                                      - این اصول ، اصول بنیادی محکمتر ایجاد می کند که براساس آن ، قانوگذاری جامع  و هماهنگ بنا نهاده می شود .                                                                                                                                                 - اصول می تواند پیوند ضروری برای هماهنگ سازی سیاست ها ، قوانین  و تحولات فن آوری ملی و بین المللی را تقویت کند.                                                                                                                                        - اصول مجاز اجتماعی می توانند هماهنگ سازی قوانین  داخلی را در میان کشورها ، مذاکرات میان کشورها برای پیمان بستن و تحول کلی سیستم های ارتباطی جهانی ، تسهیل کنند.                                                                                                     - کشورهایی  که به این اصول ، تعهد آشکار دارند دارای ملاک های  روشنتری برای  ارزیابی این  موضوع هستند که آیا با این قوانین ، به اهداف موردنظرشان رسیده اند یا خیر؟

 

مقررات گذاری مبتنی بازار :

مقررات گذاری مبتنی بر بازار شبکه های رایانه ای ازطریق اصول و قرادادها ، قدرتهای حاکم بربسیاری از کشورها را با خطر تضعیف مواجه می کند. استفاده از بازارهای رقابتی برای تخصیص منابع ارتباطی ، مورد حمایت بسیاری از محققان و سیستگذاران است.                                                                                            - هدف اصلی سیستم های بازار :                                                                                                                               بازده اقتصادی است وتوانایی بازده اقتصادی دربه حداکثررساندن ثروت کشورها با منافع عمومی کلی و دستآوردهای  مفید اجتماعی ، هم سنگ است.

- مشروعیت الگوی بازار :                                                                                                                         مشروعیت الگوی بازار مبتنی براین فرض است که مشتریان درهر زمانی می توانند تصمیم به خروج از ارتباطی را بگیرند که شامل مجموعه ای از قوانین است و ارتباط جدیدی را بوجود می آورند که تابع مجموعه قوانین دیگریست . 

- نقش دولت در الگوی بازار :                                                                                                                                نقش دولت در این الگو ، به چارچوبی قانونی  محدود می شود که موجب تسهیل تجارت می شود و صنایع را به گونه ای تشویق می کند تا خودشان قانونگذاری کنند و رقابت بازار و انتخاب مشتری را حفظ کنند.

- منتقدان قوانین بازار( الگوی بازار ): اگر به مشاغل تجاری اجازه داده شود تا اهداف اجتماعی شبکه های رایانه ای را تعیین  کنند ، ارزشهای خدمات عمومی که دولتها به طور سنتی مدافع آن هستند ، تضعیف می شود.                                           مقررات گذاری برای رفتارها در شبکه های رایانه ای ، با اعمال  قراردادها و اصول ، باعث می شود که حوزه های

 

مقررات گذاری ،  از جمله حقوق بیان  و مالکیت معنوی  و حریم خصوصی ، از عرصه  فرآیندهای  سیاسی عمومی خارج و به عرصه سازمان های خصوصی ملحق شود.

 

نقش اینترنت و جنبشهای اجتماعی :

جنبش های جدید اجتماعی ، سازمانهای غیردولتی و گروه های حامی شهروندان از شبکه هایی همچون موسسه ابزارهای ارتباطی پیشرفته (شبکه ای که چندین شبکه کوچکتر مانند اکونت ، پیس نت ، کانفلیکت نت و ورک نت را به هم متصل می کند.) استفاده می کنند تا سازو کارهای جایگزینی را برای جلب شهروندان به حمایت و مشارکت در مجموعه ای از فعالیتهای جهانی فراهم آورند.                                                                                                تعدادی از محققان ثابت کرده اند که کاربرد فناوریهای ارتباطی به طور اعم و شبکه های رایانه ای به طور اخص ، برای تقویت جنبشهای پیشرو ، بدیل و رادیکال اجتماعی لازم هستند.                                                                    با آنکه شبکه های رایانه ای عرصه مشارکت مدنی جهانی را افزایش داده اند و دراین میان شهروندان اغلب درمقابل مواضع دولتهای ملی خود قرار گرفته اند ، تاثیر بلندمدت فناوریهای نوین و نیز جنبش های نوین اجتماعی برقدرت بیش ازحد دولت ها و بازارها تاکنون تضعیف شده است.  

 

نظامهای بین المللی و چند ملیتی : 

- مقررات گذاری ملی توسط دولت برای سیاست گذاری ارتباطی ، ازطریق هیات های قانون گذاری ملی میسر است .   مقررات گذاری جامع برای کنترل نقض اصل محرمانه بودن اطلاعات بسیار ضروری است.

مقررات گذاری  موثر برای شبکه های رایانه ای جهانی ، ممکن  است  مستلزم  توسعه  یا  بهبود ابزارها و نهادهای تصمیم گیرنده ارتباطی در سطح بین المللی باشد.

- همکاریهای بین المللی به شکلهای مختلفی می تواند بروز کند :                                                                                                   1- کشورها می توانند اجازه قانون گذاری برای ساختار شبکه ها را تفویض کنند و به طور دوجانبه  به توافق برسند که قوانین یکدیگر را ، اجرا کنند . ( این کار می تواند با تعیین هویت و منطقه بندی اجباری انجام شود)                                                               2- کشورها می توانند بخشی از اختیارات خود را  به طرف سومی همچون سازمان های  قانون گذاری بین المللی  ، داوران  یا دادگاهها واگذارکنند . ( اما دراینصورت ،  وجود سیستم های قانونی ملی برای راه اندازی اعمال یا تفسیر تصمیمات طرف سوم ، ضروری خواهد بود.)

 

اصول سیاستگذاری بین المللی :

(اصول باید براساس ارزشهای اجتماعی ، فرهنگی و سیاسی  ایجاد شوند.)

1- اصول مالکیت معنوی :                                                                                                                 کشورها باید مشخص کنند کدام اصول توصیف کننده  کاربرد عمومی و قابلیت دسترسی  به اطلاعات و دانش اند. آیا اصول  کاربرد منصفانه  و  نخستین نوبت فروش  در مورد سیستمهای جهانی ارتباطات  قابل تعمیم اند یا این اصول با طراحی فنآوری ، ابزارهای قانونی یا فعالیت های صنعتی از دور خارج  می شوند ؟  محققان می گویند که  اصول مذکور باید هدف فلسفی بنیادین  قانون مالکیت معنوی ترویج و انتشار دانش و خلاقیت در سطح جامعه را حفظ کنند .                                                                                                                  قوانین مالکیت معنوی باید تعادلی میان منفعت عمومی و سود شخصی ، ایجاد کنند.                                                                                                                          

2- اصول حریم خصوصی :                                                                                                                      ارزشهای مربوط به جمع آوری و استفاده از اطلاعات شخصی : افراد باید حق کنترل داده های خود را داشته باشند- اطلاعات مربوط به آنها باید به گونه ای منصفانه و قانونی ، جمع آوری شود - امکان پردازش  و تبادل اطلاعات را داشته باشند - بتوانند به اطلاعات مربوط به خود دسترسی و درصورت نادرست بودن ، آنرا اصلاح کنندو..

3- اصول حق آزادی بیان :                                                                                                                           دربرگیرنده دستیابی به سیستم های ارتباطی ، منابع و محتوا است : تکثر منابع اطلاعاتی ، آزادی و مسئولیت پذیری کارکنان بخشهای ارتباطی و رعایت  حقوق تمام  شهروندان که در مبادلات و فرآیندهای ارتباطی ببین المللی شرکت دارند -  باید از سانسور محتویات متمرکز اجتناب کرد -  دولتها باید جریان آزاد اطلاعات  را به طریقی اشاعه دهند که هم آزادی بیان  و هم حقوق خصوصی رعایت شوند - امکان دسترسی غیر تبعیض آمیز  و ارزان به سیستم ها و خدمات ارتباطی ( خدمات جهانی )


نوشته شده توسط فاطمه امیراحمدی در ۱۳٩٠/٤/۱٤ ساعت ۱٢:٢٠ ‎ق.ظ