تارنمای ارتباطات و فرهنگ




     


فرهنگ و آداب و رسوم
یکی از رسوم بر جای مانده از گذشته ، آیین گل غلتان نوزاد در اولین بهار از زندگی او در مناطق مختلف شهرستان دامغان می باشد. پس از تولد نوزاد در بهار، در دهمین روز تولدش تعدادی از زنان فامیل با ذکر صلوات و ابیاتی چون : همه کوه و کمر بوی تو داره یا محمد کدوم گل قامت و روی تو داره یا محمد همون ماهی که از کـــــوه میزنه ســـر نشـــــان طاق ابــــروی تو داره یا محمد پس از جمع آوری گل ها در ساعات آغازین صبح، گل ها را پرپر می کنند. پس از استحمام نوزاد، بدنش را خشک کرده و او را در میان پارچه ای سفید رنگ که گل های پرپر شده در میان آن ریخته شده قرار داده و توسط مادر، عمه، خاله یا مادربزرگ او مراسم انجام می شود. مرسوم است چهار زن هر یک گوشه ای از پارچه حاوی گل را گرفته و با نهادن نوزاد در میان گلبرگ ها وی را می غلتانند. این مراسم با ذکـــــر نام پنج تن و ختم صلوات انجام می گیرد. سپس خواندن روایی (دو بیتی) به منظور توصیف هر چه بیشتر زیبایی های کودک صورت می گیرد. مانند: ای سرو آشنا از کجا آمده ای ای خرمن گل، ز باغ جان آمده ای خون شد جگرم برای دیر آمدنت ای خرمن گل، ز باغ جان آمده ای سپس به پذیرایی از مهمانان با شربت و شیرینی پرداخته می شود. برای دیگر نوزادانی که در دیگر فصول سال به دنیا می آیند این مراسم در اولین بهار زندگی شان انجام می شود. برخی خانواده ها با توجه به آگاهی از زمان تولد فرزند خود، اقدام به نگه داری گل در یخچال می نمایند و این مراسم را در همان زمان تولد انجام می دهند. در باور اهالی منطقه، غلتاندن بدن نوزاد در میان گلبرگ های گل سبب حفظ طراوت و شادابی او و دور ماندن از بیماری ها ی مختلف می گردد و همچنین باعث مصون ماندن کودک در سالیان عمر خود از انواع حساسیت های فصلی مرتبط با ذرات گل و گیاه بخصوص در فصل بهار می گردد. این مراسم در همایش "ثبت آثار ملی و تاریخی" سال گذشته در چابهار ثبت ملی شد و در همایش تیر ماه امسال در ایلام، پرونده اش برای ثبت جهانی توسط "میراث فرهنگی دامغان" ارائه می گردد.

نوشته شده توسط فاطمه امیراحمدی در ۱۳٩٠/۱/٢٥ ساعت ۱٢:٢۱ ‎ب.ظ