تارنمای ارتباطات و فرهنگ




     


مسلمان نشنود،کافر نبیند


 

اینترنت پاک،اینترنت ملی- مسلمان نشنود کافر نبیند

 

 

همه ما بارها و بارها با صفحه ای در اینترنت مواجه شده ایم که به خاطر قرار گرفتن در محدوده مصادیق مجرمانه مسدود و خارج از سرویس شده اند. صفحه هایی که تا دیروز شامل این مصادیق نبوده اند و فردا نیز ممکن است در این زمره قرار نداشته باشند. بعد از ظهور اینترنت و تاثیر آن بر تمام علوم،  و همچنین اثبات تاثیر آنها بر جوامع بشری، کم کم مواجهه با این پدیده وارد مرحله تازه ای نسبت به آنچه تاکنون دیده ایم می شود. همه حکومت ها در حال تلاش برای هدف گذاری و مجراسازی در راستای حفظ منافع  ملی، فرهنگی و اجتماعی  خود هستند و سعی می کنند تا با استفاده از نظریه های اجتماعی، سیاسی و گاه مذهبی، کفه ترازو را در آینده به نفع خود سنگین تر کنند. در کشور ما نیز از زمان استقرار کمّی اینترنت در جامعه، عکس العمل ها و تلاش های گوناگونی از جانب مسئولین امر انجام گرفته است. با دسته بندی سرویس دهندگان به صورت خوشه ای و اعمال اهرم های مدیریت محتوا در سطوح مختلف این خوشه ها، اولین گام ها در امکان مدیریت بر محتوای اینترنت کشور برداشته شد. که از مظاهر آن می توان بستن راه های دسترسی به شبکه های غیراخلاقی در سال های اول دهه 80 شمسی را نام برد . اما در ادامه و با بوجود آمدن سخت افزار و نرم افزارهای مرتبط با مدیریت محتوا ، این امر به صورت فنی تری درآمد و از درگاه های ورودی شبکه جهانی به کشور میسر شد. پس از طی این مراحل بود که نیاز به قانون گذاری و هدف دهی محتوای اینترنت، به عنوان یک رسانه فرهنگ ساز احساس شد که وضع قانون جرایم رایانه ای و تشکیل شورایی برای تعیین مصادیق فیلترینگ از نتایج این احساس نیاز به شمار می روند.


اما در این میان مطرح شدن مباحث گنگ و بکار بردن واژگان عامه پسند در میان برخی از مسئولان دولتی و قانون گذار ، باعث بوجود آمدن دردسر هایی برای ذینفعان اینترت و حتی خود گویندگان شده است. وزیر محترم مخابرات در سخنان متعددی در مورد اینترنت پاک سخن ها رانده است و البته هر بار هم در مورد اینکه اینترنت پاک با فیلترینگ تفاوت دارد نیز تاکید خاص داشته است. همچنین این نوع اینترنت قرار است در آینده در اختیار بشریت نیز قرار گیرد.

«وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات از تشکیل هسته‌های اولیه ایده «اینترنت پاک» در کشور خبر داد و گفت: نقطه شروع طرح اینترنت پاک کشور ایران خواهد بود و پس از آن در اختیار تمام بشریت قرار می‌گیرد.» آی تی ایران به نقل از خبرگزاری مهر - اسفند ۱۳۸۹

«علی حکیم جوادی (معاون وزیر ارتباطات) افزود: این نوع اینترنت شامل حذف محتویات ناسالم اخلاقی، محتویات مشوق کفر و الحاد، محتویات مشوق جرم و جنایت، تفرقه برانگیز، ناامیدکننده و غیره است.» فناوران اطلاعات به نقل ایسنا -اسفند ۱۳۸۹

«وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در آخرین اظهارات خود در مورد وضعیت پروژه اینترنت پاک گفت: اینترنت پاک یک ایده است و باید دانشمندان، متفکران و متخصصان حوزه فناوری اطلاعات راجع به این ایده نظرات خود را به ما ارائه کنند.» فناوران اطلاعات به نقل خبرگزاری مهر - فروردین ۱۳۹۰

با این حساب به نظر نمی رسد که مرتکبین این سخنان، خود نیز بینش چندانی نسبت به طرز تهیه این محصول داشته باشند. چرا که یکی از خصوصیات اینترنت، به طور حتم افزایش دانش عمومی و تحکیم اعتقادات جامعه با تکیه بر آن است و اگر قرار باشد به طور مثال خبر ناامید کننده ای در اینترنت منتشر نشود؛ پس در آینده با شبکه ای صرفا واقعیت گریز و مخاطب فریب روبرو خواهیم بود و ناگزیر رسانه ای فاقد شفافیت لازم تحویل جامعه خواهیم داد. همچنین از لحاظ فنی وقتی در مورد اینترنت و پالایش محتوا صحبت می‌کنیم یا باید سایت‌های نامناسب را فیلتر کنیم(فهرست سیاه) یا باید فقط به برخی سایت‌ها(یا حتی پروتکل‌های انتقال اطلاعات) اجازه عبور دهیم( فهرست سفید). اینترنت پاک نمی‌تواند چیزی جز تهیه فهرست سفید از سایت‌های مجاز و صرفا اجازه دسترسی به سایت‌های موجود در فهرست سفید به کاربران را داد. به نظر می رسد با نام زیبا بر عادات کهنه گذاشتن شیوه ای نو در انداخته ایم و قرار است از این شیوه نو بشریت نیز استفاده کند. غافل از اینکه در همه جای دنیا ابتدا طرح های پیشنهاد شده از سوی کارشناسان در کارگروه های مختلف مورد ارزیابی قرار می گیرد و بعد از اطمینان از تهیه موارد لازم جهت اجرای آنها و همچنین روشن شدن روش پیاده سازی و  پیش بینی موانع پیش رو؛ طرح را بطور محدود و بصورت آزمایشگاهی اجرا کرده و مورد ارزیابی قرار می دهند. پس از طی همه این مراحل و حصول اطمینان از صحت و سلامت پروژه، مسئولین مربوطه برای آماده سازی اذهان عمومی(در صورتی که طرح خصوصیات همگانی شدن را داشته باشد) رسانه ها را در جریان وجود چنین طرح یا محصولی قرار می دهند. به همین صورت است که طرح ها و پروژه ها باعث پیشرفت و افزایش رضایتمندی مخاطبان آن می شود. نه اینگونه که ما انجام می دهیم و برای نوزاد متولد نشده شناسنامه صادر می کنیم. در همین راستا در اولین روزهای سال جدید خبری مبنی بر شروع فعالیت اینترنت ملی از شهریور امسال بر روی یکی از خبرگزاری های فناوری اطلاعات (ایتنا)منتشر شد که بعدا معلوم شد این خبر دروغ سیزده در بخش IT بوده و کاربرد دیگری ندارد. با این وجود وزارت مخابرات جوابیه شدید الحنی را  منتشر کرد و در آن به شدت از وجود چنین موجودی اظهار برائت نموده و چنین مسائلی را تخیلی و عاملی برای عقده گشایی‌ها و موج سواری‌های تعدادی از شبه‌رسانه‌ها و محافل سیاسی جناح‌زده داخلی و استعمارگران خارجی دانسته است. این تکذیبیه چنان شدید اللحن و کوبنده صادر شده که خواننده احساس می کند کسی دارد وصله ناجوری را از دامن خودش پاک می کند و یا از بند حرف های غیر کارشناسانه دیگران رهایی می یابد.  لازم به ذکر است که طرح موضوع اینترنت ملی برای اولین بار در سال 1385 و از زبان وزیر مخابرات وقت به افکار عمومی عرضه شد:

«محمد سلیمانی در خصوص شبکه اینترنت ملی به خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس گفت: طبق برنامه ریزی زمانبندی شده چارچوب کلی این شبکه طراحی و تعیین شد و طراحی مفهومی آن نیز مراحل پایانی خود را طی می کند. 
وی ادامه داد: طراحی جزیی این شبکه نیز در شهریور ماه سال جاری صورت خواهد گرفت و از مهر امسال اینترنت ملی اجرایی خواهد شد. البته شاید باتوجه به منابع مالی در نظر گرفته شده به صورت وسیع و یا محدود اجرا شود. 
وزیر ارتباطات تأکید کرد: این شبکه طبق پیش بینی‌ها ظرف دو یا سه سال آینده به شکل مطلوب خواهد رسید. » خبرگزاری فارس- 1385

 به نظر می رسد ادبیات نگارش خبر اینترنت ملی در 5 سال پیش، پیوند زیادی با خبرهای اینترنت پاک در این روزها دارد. در هر صورت باید گفت که مطرح شدن نام اینترنت ملی حتی به شوخی، باعث نگرانی کاربران و شرکت های ارائه دهنده سرویس شده بود و از همان ابتدا گمانه زنی هایی را مبنی بر قطع ارتباط با شبکه جهانی و راه های برون رفت از حصار اینترنت ملی مطرح ساخت. حال با این تکذیبیه خیال همه اصحاب اینترنت راحت شد و همه می توانند به همان منوال قبلی از اینترنت خودکفا نشده و ناپاک استفاده کنند.

 

*این نوشته برای شماره اردیبهشت ماه ماهنامه مهندسی ارتباطات تهیه شده است.

 


نوشته شده توسط مسعود زارع مهرجردی در ۱۳٩٠/۱/٢۱ ساعت ۱:٤٥ ‎ب.ظ